Tải xuống
← Tất cả bài viết

Vì sao "laugh" không vần với "caught": giải mã -augh và -eigh

Nếu bạn đã học từ vựng nhiều năm, chắc hẳn từng gặp chuyện này: những từ trông giống nhau trên giấy lại đọc hoàn toàn khác nhau. Caught và laugh đều có augh, nhưng một từ vần với thought, từ kia vần với half. Eight và height đều có eigh, nhưng một từ đọc "ây", từ kia đọc "ai". Tra từ điển thì giải quyết được ngay lúc đó, nhưng gặp từ lạ tiếp theo, bạn lại phải đoán từ đầu.

-augh: gần như luôn là /ɔː/, chỉ có một ngoại lệ nhỏ

Hầu hết các từ thông dụng có -augh đều đọc là /ɔː/ (nguyên âm trong thought), còn gh thì hoàn toàn câm:

Ngoại lệ thật sự chỉ gói gọn trong nhóm nhỏ: laugh và laughter. Ở đây gh không biến mất mà chuyển thành /f/ — laugh đọc là /lɑːf/ trong tiếng Anh Anh và /læf/ trong tiếng Anh Mỹ; laughter cũng theo mẫu đó, /ˈlɑːftə/ và /ˈlæftər/.

Vậy nên bạn không cần học thuộc quy tắc cho từng từ -augh riêng lẻ. Chỉ cần nhớ một điều: mặc định là /ɔː/ — trừ khi từ đó là laugh hoặc laughter.

-eigh: gần như luôn là /eɪ/, ngoại lệ là height

Các từ có -eigh theo một mẫu còn gọn gàng hơn:

Gần như tất cả đều dùng /eɪ/, cùng nguyên âm với day hay say. Ngoại lệ phổ biến duy nhất là height /haɪt/ — eigh ở đây hoàn toàn không đọc "ây" mà đọc "ai", cùng nguyên âm với high hay light. Nhiều người lần đầu đọc height thường đọc gần giống "hết", nhưng thực ra nó vần với light.

Vì sao chính tả đánh lừa: gh từng là một âm có thật

Đây không phải tiếng Anh cố tình gây khó cho bạn. Nhiều thế kỷ trước, gh từng đại diện cho một phụ âm có thật — một âm xát khàn phát ra ở cuống họng, gần giống âm ch trong từ loch của tiếng Scotland. Theo thời gian, âm này biến mất khỏi hầu hết các phương ngữ, nhưng biến mất khác nhau ở từng từ: có từ mất sạch dấu vết (caught, eight), có từ lại cứng lại thành /f/ (laugh). Chính tả thì không thay đổi theo, nên phần còn lại trông như một quy tắc thiếu nhất quán. Biết được điều này rồi, bạn không cần tự trách mình vì "không nhớ nổi quy tắc" nữa — quy tắc vốn dĩ chưa bao giờ đầy đủ, còn ngoại lệ thì phải học thuộc riêng từng cái.

Cách luyện: gom theo âm, đánh dấu ngoại lệ riêng

Thay vì học thuộc từng từ -augh và -eigh một cách rời rạc, hãy gom chúng theo âm thành hai nhóm — nhóm /ɔː/ (caught, taught, daughter…) và nhóm /eɪ/ (eight, weight, neighbor…) — rồi coi laugh/laughter và height là hai thẻ ngoại lệ riêng. Khi gặp từ mới có augh hoặc eigh, hãy đoán theo mẫu đa số trước, chỉ thêm vào danh sách ngoại lệ nếu đoán sai. Cách này nhẹ nhàng hơn nhiều so với việc cố nhớ trọn vẹn quy tắc ngay từ đầu.

Không chắc một từ mới thuộc nhóm nào? PHONO đọc bất kỳ đoạn tiếng Anh nào qua camera hoặc văn bản dán vào, đánh dấu phiên âm IPA cho từng từ — để bạn thấy ngay gh có câm hay không, và nó ẩn âm nào.