Chữ "gh" trong night biến đi đâu? -igh là một trong số ít quy tắc phát âm tiếng Anh không đánh lừa bạn

Chính tả tiếng Anh hiếm khi giữ đúng lời hứa. Cứ nhìn -ough thì biết: cough, though, through và enough trông gần như giống hệt nhau nhưng lại đọc bốn kiểu hoàn toàn khác nhau. Chẳng trách gặp từ lạ là người học đã thấy bất an.

Nhưng có một ngoại lệ gần như luôn đáng tin: -igh.

Chỉ một quy tắc, gần như không có ngoại lệ: gh câm, igh đọc là /aɪ/

Dù phụ âm đứng trước là gì, -igh gần như luôn chuyển thành nguyên âm đôi /aɪ/ (gần giống "ai" trong tiếng Việt). Chữ g và h không phát ra âm nào cả.

• night /naɪt/
• light /laɪt/
• right /raɪt/
• sight /saɪt/
• might /maɪt/
• high /haɪ/
• sigh /saɪ/
• thigh /θaɪ/
• fight /faɪt/
• bright /braɪt/
• flight /flaɪt/
• tonight /təˈnaɪt/

Đọc to mười hai từ này, bạn sẽ thấy quy tắc không hề sai lệch: thấy -igh là đọc /aɪ/, bỏ qua hoàn toàn gh. Sự nhất quán này khá hiếm trong chính tả tiếng Anh — hầu hết các tổ hợp nguyên âm đều giấu một ngoại lệ ở đâu đó. Còn -igh thì gần như không.

Vì sao những chữ cái đó vẫn còn ở đó

gh từng là một âm thật sự trong tiếng Anh cổ và trung đại — một phụ âm gằn ở cổ họng, gần giống âm ch trong tiếng Đức Bach. Qua nhiều thế kỷ, âm này biến mất khỏi hầu hết các phương ngữ, nhưng cách viết thì không thay đổi. Thứ trông như một sự tùy tiện thật ra là một "hóa thạch" — dấu vết của một biến đổi ngữ âm đã hoàn tất từ hàng trăm năm trước. Biết được điều này giúp quy tắc bớt vô lý hơn hẳn.

Cái bẫy duy nhất: đừng nhầm igh với eigh trông giống nó

Eigh (như trong eight, weight) là một nhóm khác, gần như luôn đọc là /eɪ/ — khác hẳn /aɪ/. Nhóm này có quy tắc và ngoại lệ riêng, không cần đi sâu ở đây; điều cần nhớ bây giờ chỉ là: thấy igh, đọc /aɪ/.

Cách áp dụng: cứ tin vào quy tắc

Lần tới gặp một từ lạ kết thúc bằng -igh, không cần tra từ điển trước — cứ đọc /aɪ/ và gần như chắc chắn đúng. Đây là điều ngược hẳn với -ough, nơi mỗi từ phải học thuộc riêng lẻ. -igh là một trong số ít góc của chính tả tiếng Anh mà bạn thực sự có thể suy rộng ra một cách tự tin.

Không chắc một từ mới thuộc họ igh hay là ngoại lệ của eigh? PHONO đọc bất kỳ đoạn tiếng Anh nào qua camera và đánh dấu phiên âm IPA cho từng từ, kèm giọng đọc Anh-Anh và Anh-Mỹ.