Tải xuống
← Tất cả bài viết

Vì sao "law and order" không có chữ r nào lại nghe như "law-r-and order"?

Trong "law and order" hoàn toàn không có chữ r. Vậy mà nhiều người nói giọng Anh-Anh lại phát âm gần như "law-r-and order". Đây không phải nghe nhầm, cũng không phải nói ẩu — đó là một quy tắc có thật trong giọng Anh-Anh, gần như chẳng bao giờ xuất hiện trong sách giáo khoa.

Tiếng Anh chia làm hai nhóm lớn theo cách xử lý âm r: rhotic (giọng Mỹ, gần như luôn phát âm chữ r có trong chính tả) và non-rhotic (giọng Anh chuẩn RP, Úc, New Zealand...), nơi âm r ở cuối từ hoặc trước phụ âm hoàn toàn không được phát âm. car đọc là /kɑː/, far đọc là /fɑː/ — chữ r sau nguyên âm chỉ còn là dấu vết của chính tả.

Nhưng chữ r "câm" đó không câm mãi. Ngay khi từ tiếp theo bắt đầu bằng nguyên âm, nó xuất hiện trở lại để nối hai từ cho mượt. Đây gọi là linking R:

Điều thực sự bất ngờ là intrusive R: một số từ hoàn toàn không có chữ r trong chính tả, nhưng nếu từ đó kết thúc bằng /ə/, /ɑː/, /ɔː/ hoặc /ɜː/, và từ tiếp theo bắt đầu bằng nguyên âm, người nói giọng non-rhotic vẫn chèn thêm một âm r — chỉ đơn giản để chuyển tiếp giữa hai nguyên âm cho mượt mà:

Lý do là: hai nguyên âm đứng cạnh nhau ngay ranh giới hai từ cần một khoảng ngừng thanh hầu ngắn, hoặc một âm nối nhẹ. Với người nói giọng non-rhotic, r vốn đã là lựa chọn quen thuộc, được luyện sẵn — linking R đã mở sẵn con đường đó, còn intrusive R chỉ tận dụng lại con đường ấy ở những chỗ vốn không hề có chữ r. Đây không phải phát âm cẩu thả — phát thanh viên thời sự hay giáo sư đại học cũng nói y như vậy.

Nếu mục tiêu của bạn là giọng Mỹ, quy tắc này gần như không cần quan tâm: tiếng Anh Mỹ là giọng rhotic, chữ r trong chính tả gần như luôn được phát âm, nên câu hỏi "có nên thêm r ở đây không" thậm chí không đặt ra. Intrusive R chủ yếu hữu ích để nghe hiểu giọng Anh-Anh, chứ không phải một thói quen phát âm mà người học nào cũng cần bắt chước.

Bước đầu tiên không phải là bắt chước, mà là không còn bị nó làm bối rối nữa — khi nghe tài liệu giọng Anh-Anh, hãy để ý các cấu trúc kiểu "A and B" hay "A of B" và cảm nhận xem có một âm r nhẹ len vào giữa hai nguyên âm hay không. Nếu mục tiêu của bạn là giọng Anh-Anh, hãy để nó xuất hiện tự nhiên như một phần của lời nói liền mạch, thay vì học thuộc danh sách "những từ được thêm r" — cách đó dễ nghe gượng gạo.

Không chắc một đoạn ghi âm là giọng Anh-Anh hay Anh-Mỹ, hay âm r đó có thật sự tồn tại không? PHONO chỉ cần chụp camera vào đoạn tiếng Anh bất kỳ là hiện phiên âm IPA cho từng từ, kèm giọng đọc Anh-Anh và Anh-Mỹ để so sánh.