message nghe cứ như massage? Bạn đang lẫn /dʒ/ với /ʒ/
Message và massage giống nhau ở bốn chữ cái đầu nhưng kết thúc hoàn toàn khác nhau. Message kết thúc bằng /dʒ/. Massage kết thúc bằng /ʒ/. Tiếng Việt không có sẵn âm nào trong hai âm này, nên nhiều người dùng chung một âm mơ hồ cho cả hai mà không nhận ra tiếng Anh phân biệt rất rõ.
Hai động tác hoàn toàn khác nhau
/dʒ/ là âm tắc-xát: đầu lưỡi chặn hoàn toàn luồng hơi ngay sau răng trên, giữ lại một chút, rồi bật ra kèm ma sát — một cú chặn rồi bung ra. Đó là âm trong job, giant, bridge.
/ʒ/ là âm xát thuần túy: đầu lưỡi không chạm vào đâu cả. Hơi thoát liên tục qua một khe hẹp — không chặn, không bung, chỉ có ma sát kéo dài. Đó là âm trong measure, vision, casual.
Vì tiếng Việt không có âm nào tương đương, cả hai dễ bị gộp làm một
Nhiều người học chuyển cả /dʒ/ lẫn /ʒ/ về một âm gần giống "d" hoặc "gi" trong tiếng Việt — vốn không có động tác chặn hơi rõ ràng như /dʒ/, cũng không kéo dài liên tục như /ʒ/. Kết quả là job nghe thiếu lực bật, còn measure lại nghe như có một tiếng bật ở giữa không nên có.
Một cặp từ đáng nhớ riêng: message và massage
- message /ˈmesɪdʒ/ — kết thúc bằng /dʒ/, chặn rồi bung
- massage /məˈsɑːʒ/ — kết thúc bằng /ʒ/, ma sát liên tục, không chặn
Thêm vài ví dụ: garage ở Mỹ thường đọc /ɡəˈrɑːdʒ/ (với /dʒ/), ở Anh thường đọc /ɡəˈrɑːʒ/ (với /ʒ/) — cả hai đều đúng. beige, genre, azure là /ʒ/; large, edge, magic là /dʒ/.
Tự kiểm tra: có kéo dài được âm đó không
Tách riêng phụ âm cuối và giữ nó trong hai giây trọn vẹn. Nếu âm cứ ngân liên tục như tiếng vo ve, đó là /ʒ/. Nếu âm bị đứt quãng và cần một "cú đẩy" mới để tiếp tục, đó là /dʒ/. /ʒ/ có thể kéo dài vô hạn vì nó là một động tác liên tục; /dʒ/ thì không, vì bên trong nó có một cú chặn cần hoàn tất trước khi âm thanh tiếp tục.
Không chắc mình đang phát âm /dʒ/ hay /ʒ/? PHONO đọc bất kỳ văn bản tiếng Anh nào qua camera và đánh dấu phiên âm IPA cho từng từ, kèm phát âm Anh - Mỹ để so sánh.