Vì sao -ment trong government, environment không bao giờ được nhấn

Government, environment, development, argument — đa số người học đọc chữ là hiểu nghĩa ngay. Nhưng khi nói ra miệng, -ment lại thường bị đọc rõ và mạnh như những âm tiết khác. Nghe không sai, nhưng không giống tiếng Anh thật.

Quy tắc 1: khi là hậu tố tạo danh từ, -ment không bao giờ mang trọng âm

Ở tuyệt đại đa số từ kết thúc bằng -ment, trọng âm đã được quyết định từ trước khi -ment xuất hiện. Bản thân -ment bị rút gọn thành âm /mənt/ yếu ớt, gần như không nghe rõ.

• government /ˈɡʌvənmənt/ — trọng âm rơi vào gov
• environment /ɪnˈvaɪrənmənt/ — trọng âm rơi vào vi
• development /dɪˈveləpmənt/ — trọng âm rơi vào vel
• movement /ˈmuːvmənt/, statement /ˈsteɪtmənt/, treatment /ˈtriːtmənt/, agreement /əˈɡriːmənt/, equipment /ɪˈkwɪpmənt/, moment /ˈməʊmənt/

Kéo dài âm tiết mang trọng âm, rút gọn -ment gần như không nghe thấy — nghe sẽ tự nhiên hơn hẳn.

Quy tắc 2: một vài từ lại nhấn ngay vào -ment

cement và augment trông giống hệt các từ trên nhưng hoạt động ngược lại: chúng không phải gốc từ cộng hậu tố, mà là từ nguyên vẹn được mượn từ tiếng Latin hoặc tiếng Pháp, chỉ có hai âm tiết, và trọng âm tự nhiên rơi vào âm tiết thứ hai với nguyên âm đầy đủ.

• cement /sɪˈment/
• augment /ɔːɡˈment/

Quy tắc 3: torment, ferment đổi trọng âm tùy theo từ loại

Khi là danh từ, trọng âm quay lại âm tiết đầu; khi là động từ, trọng âm nhảy sang -ment — hoàn toàn giống cơ chế của record (danh từ) và record (động từ).

• torment (danh từ) /ˈtɔːmənt/ so với "to torment" (động từ) /tɔːˈment/
• ferment (danh từ) /ˈfɜːment/ so với (động từ) /fəˈment/

Vì sao lại như vậy

Các từ ở quy tắc 1 hầu hết là danh từ được tạo từ động từ cộng -ment (govern → government, move → movement). Thêm hậu tố không làm dịch chuyển trọng âm của từ gốc, và bản thân hậu tố cũng không giành lấy trọng âm. Còn các từ ở quy tắc 2 và 3 không được tạo ra theo cách đó — chúng đi vào tiếng Anh như những từ trọn vẹn được mượn nguyên, nên tuân theo quy tắc trọng âm hoàn toàn khác. Đó là lý do đoán trọng âm chỉ dựa vào chính tả sẽ thất bại ở đây.

Cách luyện tập

Chọn năm từ kết thúc bằng -ment hay dùng (government, environment, development, agreement, equipment), đọc to lên và cố tình làm -ment nhẹ và ngắn đến mức cảm thấy "hơi qua loa". Chính phiên bản nghe qua loa đó mới là đúng.

Không chắc một từ -ment có bị rút gọn không, hay trọng âm thật sự nằm ở đâu? PHONO chỉ cần chụp camera vào bất kỳ đoạn tiếng Anh nào là hiện phiên âm IPA cho từng từ kèm trọng âm, có cả giọng Mỹ và Anh. https://apps.apple.com/us/app/phono-english-phonetics-ipa/id6783243417