"-ough" có bao nhiêu cách đọc? Vì sao tough, through, though nghe chẳng giống nhau chút nào

Có một câu mà giáo viên tiếng Anh rất thích đem ra "thử thách" người học:

"Though the tough cough and hiccough plough me through, I ought to cross the lough."

Đọc to câu này lên, bạn sẽ nhận ra một điều kỳ lạ: gần như từ nào cũng chứa bốn chữ cái o-u-g-h, nhưng chẳng có từ nào vần với từ nào. Đây không phải câu líu lưỡi cho vui — nó phơi bày một sự thật về chính tả tiếng Anh: bốn chữ cái này gần như chẳng nói lên được từ đó thực sự đọc ra sao.

Ough không phải một âm, mà là "nghĩa địa" của những âm cũ

Nhiều thế kỷ trước, "gh" trong những từ này từng đại diện cho một phụ âm có thật — một âm khàn phát ra từ cổ họng, gần giống âm ch trong từ loch của tiếng Scotland. Theo thời gian, âm đó biến mất khỏi hầu hết các giọng tiếng Anh, nhưng cách viết thì vẫn giữ nguyên. Kết quả là cùng một chuỗi chữ cái lại phải "gánh" nhiều âm hoàn toàn không liên quan tới nhau. Đó là lý do vì sao "đọc theo mặt chữ" gần như vô dụng ở đây — bạn phải nhóm các từ theo âm và nhớ một từ "neo" cho mỗi nhóm.

Sáu nhóm, sáu từ neo

1. /ʌf/ — tough /tʌf/, rough /rʌf/, enough /ɪˈnʌf/

Nhóm phổ biến nhất. Cả ba đều mang nghĩa "khó đối phó", cứ lấy tough làm từ neo.

2. /ɒf/ (Anh) / /ɑːf/ (Mỹ) — cough /kɒf/, trough /trɒf/

Cough (ho) là từ bạn thực sự sẽ dùng nhiều nhất.

3. /uː/ — through /θruː/

Từ thông dụng duy nhất mà ough đọc thành âm "u" dài. Nhìn mặt chữ rất giống tough và though, nhưng âm thì chẳng trùng với từ nào cả.

4. /əʊ/ (Anh) / /oʊ/ (Mỹ) — though /ðəʊ/, although /ɔːlˈðəʊ/, dough /dəʊ/

Though và through là cặp dễ nhầm nhất — bốn chữ cái cuối giống hệt nhau, chỉ khác một chữ cái đầu, mà nguyên âm lại hoàn toàn khác nhau.

5. /ɔːt/ — thought /θɔːt/, bought /bɔːt/, brought /brɔːt/, ought /ɔːt/

Cả nhóm này đều kết thúc bằng -ght và xoay quanh nghĩa "đã nghĩ", "đã mua", "đã mang tới", "nên" — bản thân từ ought gần như là tên gọi cho cả nhóm.

6. /aʊ/ — bough /baʊ/, plough /plaʊ/, drought /draʊt/

Ít gặp hơn, nhưng drought (hạn hán) lại xuất hiện liên tục trên các tiêu đề tin tức.

Vì sao đoán mò lại "tốn" hơn học thuộc

Với phần lớn từ tiếng Anh, đọc theo mặt chữ vẫn là chiến lược khá ổn. Ough thì cố tình phá vỡ điều đó — sáu cách đọc phân bố gần như đều nhau, nên đoán lần đầu chẳng khá hơn tung đồng xu là bao. Thay vì tìm một quy tắc không hề tồn tại, cách hiệu quả hơn là luyện sáu từ neo — tough, cough, through, though, thought, bough — cho tới khi bật ra tự nhiên, rồi mỗi khi gặp từ mới thì tự hỏi "từ này vần với từ neo nào", thay vì "mấy chữ cái này thường đọc thế nào".

Vẫn có vài từ "lọt lưới" ngay cả hệ thống này: borough làm ough co lại thành một âm ə gần như không nghe thấy, /ˈbʌrə/. Những từ như vậy cứ gặp đâu nhớ đó, không cần cố nhét vào một trong sáu nhóm trên.

Cách luyện tập

Đọc to câu ở đầu bài, từng từ một, và đừng cố tìm quy tắc — thật sự không có quy tắc nào cả, chỉ có các nhóm cần học thuộc. Khi tough, through, though, thought, bough, cough bật ra rõ ràng, không lẫn vào nhau nữa, bạn đã nắm được phần ough xuất hiện nhiều nhất trong tiếng Anh thực tế.

Không chắc một từ kết thúc bằng -ough đọc thế nào? PHONO chỉ cần chụp ảnh hoặc dán văn bản tiếng Anh là chú thích IPA cho từng từ, giúp bạn thấy ngay nó thuộc nhóm nào, nghe được cả giọng Anh lẫn Mỹ.