cow và snow đều có "ow" — nhưng chúng không cùng vần
Khi học từ vựng, hầu như không ai để ý: ow trong cow, how, town, brown không phải là âm giống với ow trong snow, know, grow, show. Nhóm đầu đọc là /aʊ/, nhóm sau đọc là /əʊ/ (trong tiếng Anh Mỹ thường viết /oʊ/). Cùng bốn chữ cái, hai nguyên âm hoàn toàn khác nhau — và không có quy tắc chính tả nào đáng tin cậy để đoán trước.
Phân biệt hai âm này
/aʊ/ mở hàm rộng và trượt từ /a/ sang /ʊ/ — âm mở, vang, giống trong out hay house. /əʊ/ bắt đầu từ /ə/ thả lỏng, trung tính rồi trượt nhẹ sang /ʊ/ — nhỏ hơn, tròn hơn, giống trong go hay home. Vì chính tả không bao giờ thay đổi, nhiều người học chọn hẳn một âm rồi dùng cho mọi từ có ow. Kết quả là khoảng một nửa số trường hợp bị đọc sai.
Nhóm một: /aʊ/
cow, how, now, town, down, brown, crown, frown, gown, drown, owl, howl, growl, power, tower, flower, allow, crowd.
Nhóm hai: /əʊ/
know, grow, show, throw, blow, glow, flow, low, slow, snow, own, mow, tow, bestow.
Nhìn kỹ nhóm hai sẽ thấy một quy luật rõ ràng: gần như toàn bộ là động từ liên quan đến lớn lên, xuất hiện, chảy, hoặc sở hữu — grow, show, throw, blow, flow, know, own. Đây không phải ngẫu nhiên. Về mặt lịch sử, các từ này đều bắt nguồn từ cùng một mẫu động từ tiếng Anh cổ, và chính tả vẫn giữ nguyên cụm dù cách phát âm đã biến đổi qua nhiều thế kỷ. Ngược lại, nhóm một chủ yếu là danh từ và từ để hỏi, đi theo con đường phát triển khác.
Một quy tắc thực dụng đáng dùng
Chú ý đuôi -own: nếu từ đó là phân từ quá khứ của một động từ được tạo bằng cách thêm -n (know→known, grow→grown, show→shown, throw→thrown, blow→blown), nó đọc là /əʊn/. Nếu vốn dĩ là danh từ hoặc tính từ (down, town, brown, crown, gown, drown, frown, clown), nó đọc là /aʊn/. Bản thân own cũng là /əʊn/, vì nó thuộc nhóm "sở hữu" của nhóm hai.
Ngoài quy tắc đó, cách nhanh nhất vẫn là học thuộc trực tiếp hai danh sách trên — số từ thông dụng cũng chỉ vài chục từ.
Cùng cách viết, khác âm, khác từ
Vài từ chỉ được phân biệt bằng cách đọc ow:
- bow — /baʊ/ nghĩa là cúi chào (bow to the audience); /bəʊ/ là cây cung hoặc nơ (bow and arrow, bow tie)
- row — /raʊ/ là cuộc cãi vã (they had a row); /rəʊ/ nghĩa là chèo thuyền hoặc hàng (row a boat, a row of seats)
- sow — /saʊ/ là lợn nái; /səʊ/ nghĩa là gieo hạt (sow seeds)
Ở đây chỉ nhìn chính tả là chưa đủ — phải kết hợp ngữ cảnh và cách phát âm mới biết đang nói đến từ nào.
PHONO đọc bất kỳ đoạn tiếng Anh nào qua camera và đánh dấu IPA cho từng từ, kèm giọng đọc Anh-Anh và Anh-Mỹ để so sánh.