Tải xuống
← Tất cả bài viết

see nghe thành she: vì sao /s/ và /ʃ/ dễ lẫn với người Việt

Tiếng Việt có sự khác biệt vùng miền thú vị ở đây: người miền Bắc thường phát âm "s" và "x" giống hệt nhau, đều thành /s/ — không phân biệt "sa" và "xa". Người miền Nam và miền Trung thì giữ "s" gần với âm quặt lưỡi /ʂ/, khá gần với /ʃ/ tiếng Anh. Vì vậy tuỳ vùng miền, thói quen bản ngữ có thể kéo see /siː/ lệch về phía /ʃ/, hoặc ngược lại làm mất hẳn sự phân biệt giữa hai âm này khi nói tiếng Anh.

/s/: đầu lưỡi gần lợi trên, khe hẹp

Đầu lưỡi đưa gần lợi phía sau răng trên mà không chạm vào, tạo một khe hẹp cho luồng hơi thoát ra. Kết quả là tiếng xì mỏng, sắc.

/ʃ/: lưỡi rút về sau, môi hơi đưa ra trước

Với /ʃ/, phần thân lưỡi rút về sau và nâng lên cao hơn một chút, tạo một khoang rộng và phẳng hơn /s/. Môi tròn lại và hơi đưa ra trước — khác với /ʂ/ quặt lưỡi trong tiếng Việt, đầu lưỡi ở /ʃ/ không cong ngược lên trên mà chỉ rút về sau.

Các cặp tối thiểu đổi nghĩa hoàn toàn

Cách luyện tập: đứng trước gương, phát âm /s/ kéo dài — như tiếng xì hơi — chú ý đầu lưỡi gần chạm lợi, môi thả lỏng. Sau đó phát âm /ʃ/ kéo dài — như tiếng "suỵt" bảo ai đó im lặng — cảm nhận lưỡi rút về sau và môi tự động đưa ra trước. Việc môi có chuyển động hay không là cách kiểm tra nhanh nhất bạn đang phát âm đúng âm nào.

Không chắc một từ cần /s/ hay /ʃ/? PHONO đọc bất kỳ văn bản tiếng Anh nào qua camera và đánh dấu từng từ bằng phiên âm IPA, kèm phát âm Anh - Mỹ để so sánh.