Tải xuống
← Tất cả bài viết

"Witch" và "which" là cùng một từ? Từ bắt đầu bằng wh- chỉ có 2 quy tắc

what, when, where, white, which, who, whose, whole — những từ bạn đã biết từ lâu, nhưng chưa ai giải thích rõ wh thực ra đọc thế nào. Có từ điển ghi /w/, có từ điển ghi /h/, nhìn cứ như không có quy luật gì cả.

Nhưng thực ra chỉ có đúng hai quy tắc, và số ngoại lệ ít đến mức học thuộc luôn một lần cũng được.

Quy tắc 1: hầu hết từ wh- đọc là /w/ — chữ h không phát âm

Nhìn kỹ từ cuối: "which" và "witch" trong tiếng Anh hiện đại phát âm giống hệt nhau, cả hai đều là /wɪtʃ/. Không phải bạn nghe nhầm — chúng thực sự là từ đồng âm. Tương tự, whale và wail ngày nay hầu hết người nói cũng đọc giống nhau, /weɪl/.

Trước đây, wh có âm riêng, /hw/ — một hơi thở nhẹ trước âm /w/. Một số giọng Scotland, Ireland và miền Nam nước Mỹ vẫn giữ sự khác biệt này, phân biệt which /hwɪtʃ/ với witch /wɪtʃ/. Nhưng tiếng Anh chuẩn Mỹ lẫn Anh đã gộp hai âm này lại từ lâu — các nhà ngôn ngữ học gọi đây là "wine-whine merger". Là người học, bạn chỉ cần học /w/ và bỏ qua /hw/ cũng được.

Quy tắc 2: khi wh đi cùng chữ o phía sau, đọc là /h/ — lúc này chữ w mới là chữ không phát âm

Đây là nhóm duy nhất đảo ngược quy tắc trên, và số lượng ít nên học hết luôn một lần:

Đặt cạnh nhau sẽ thấy rõ sự khác biệt: chữ w trong where /weər/ có phát âm, còn chữ w trong whose /huːz/ thì không. Hai nhóm này viết gần giống nhau nhưng đọc lại ngược hẳn nhau — đó chính là lý do rất dễ nhầm.

Vì sao lại như vậy

Chính tả không dự đoán chính xác cách đọc là chuyện bình thường trong tiếng Anh — nhưng wh- lại là một trong số ít trường hợp mà chỉ một quy tắc đã bao quát gần hết: phía sau có chữ o không? Có thì đọc /h/. Không thì đọc /w/. Ngoại lệ thật sự duy nhất là từ whore, gần như không xuất hiện trong giao tiếp hằng ngày.

Luyện tập: tách hai nhóm này ra

Hãy đọc liên tiếp các cặp sau: where /weər/ – who /huː/, what /wʌt/ – whose /huːz/, white /waɪt/ – whole /hoʊl/. Ở từ đầu, môi tròn lại để phát âm /w/; ở từ sau, chỉ là một hơi thở từ cổ họng cho /h/ — môi hoàn toàn không cử động.

Không chắc một từ wh- nên đọc /w/ hay /h/? PHONO đọc bất kỳ văn bản tiếng Anh nào qua camera và đánh dấu phiên âm IPA cho từng từ, kèm giọng đọc Anh-Anh và Anh-Mỹ.